Deprem Korkusunu Nasıl Yenebilirsiniz?
Hatay, Urfa, Adıyaman, Maraş ve diğer 7 ili etkileyen büyük deprem, depreme maruz kalmayanları bile deprem korkusuna sürükledi. Tüm ülke olarak ağır bir travma yaşadık. İnsanlar sık sık, “deprem korkusundan uyuyamıyorum”, “sürekli deprem olacakmış gibi hissediyorum”, “deprem korkusu ile nasıl baş edebilirim?” gibi sorular soruyor. Bu duyguların birkaç ay sürmesi normaldir. Ancak daha uzun sürer veya yoğunluğu çok yüksek olursa mutlaka psikolojik destek almalısınız.
Deprem, şehirlerde yıkıma neden olurken insan psikolojisini de derinden etkiler. Diğer doğal afetler gibi depremler de travmaya neden olur ve insanlar, duygu, düşünce ve davranışlarına göre çeşitli tepkiler verir. Her insanın travmadan etkilenme düzeyi farklıdır.
Örneğin, depremi yaşayan biri depremden etkilenmiş olsa da travma sonrası stres bozukluğu yaşamayabilir. Buna karşın, depremi hissetmese bile yalnızca iletişim araçlarından takip eden birçok kişi travma sonrası stres bozukluğu yaşar. Depremin yaşanma olasılığı bile psikolojimizi olumsuz etkiler.Travma sonrası stres bozukluğu için etkili tedavi yöntemlerinden biri emdr terapisidir.
Deprem sonrasında insanlar; şok, pasifleşme ve toparlanma olmak üzere üç aşamadan geçer.Depreme maruz kalan kişi psikolojik şok yaşar. Şok tepkisi, vücudun savunma mekanizmasıdır.Depremin hemen ardından kişi kendini aşırı korkmuş, ne yaptığını bilemez halde hisseder, duygularını hissedemez, tepki veremez ve bulunduğu ortamı tam algılayamaz. Ani ölüm korkusu, kişide çaresizlik ve panik duygusu yaratır.Panik halindeki bazı kişiler, bilinçsizce risk alarak depremden kurtulmaya çalışır. Örneğin, kendilerini yüksek kattan atarak yaralanabilirler veya ölebilirler.
Depremin Çocuklarda Psikolojik Etkileri
Henüz okul çağına gelmemiş küçük çocuklar, olayları anlamakta ve duygularını ifade etmekte zorlanırlar. Hissettiklerini ifade edemedikleri için yaşanan olaydan en çok onlar etkilenir. Okul öncesi çocuklar, herhangi bir olumsuzlukta kendilerini sorumlu tutarlar. “Benim yüzümden böyle oldu, yaramazlık yaptığım ya da annemi kızdırdığım için böyle oldu” derler. Okul çağındaki çocuklar ise olayın bir doğal afet olduğunu anlarlar. Ancak çocuk, “Bana ve aileme ne olacak?” şeklinde endişeler ortaya atabilir.
Depremden kaynaklanan kaybetme korkusu veya kaygılar, çocuk kendini güvende hissettikçe azalır. Bu süreçte anne ve babalara büyük görevler düşer.
Deprem Korkusu ve Etkisiyle Nasıl Baş Edilir?
- Ebeveynlerin kaygıyla başa çıkma biçimi ve ev ortamı, çocuğun kaygıyla başa çıkmasında en önemli etkenlerdir.
- Çocukları deprem konuşmalarına, haberlerine ve görüntülerine maruz bırakmamalısınız. Bunun yerine onlara açık ve net kısa bilgiler vererek güven ortamı oluşturmalısınız.
- Güven ortamı oluştururken çocuğun sırtını veya saçını okşamak, elini tutmak ve göz kontağı kurmak etkili olur.
- Çocuk eve tekrar girme konusunda isteksizse onu yavaş yavaş alıştırmalısınız. Çocuğun tutumu karşısında umursamaz, küçümseyici, sert veya yok sayan bir tutum sergilememelisiniz.
- Çocuğun depremle ilgili düşünce ve duygularına önem vermelisiniz.
- Yaygın hatalardan biri, anne ve babanın çocuklarının kendileri gibi hissettiklerini düşünmeleri veya beklemeleridir.
-
Çocuğun güven alanı sarsıldığında, “regresyon” adı verilen önceki dönemlere ait tepkiler gösterir. Bu durumda, çocuk parmak emmeye başlar veya tırnak yer, anne ve babaya sürekli yapışık olur, yalnız kalmak istemez. Böyle dönemlerde çocuk uykuya dalmakta güçlük çeker veya gece sık sık uyanır.
Ebeveynler, bunun bir duygusal ihtiyaç olduğunu bilmelidir. Anne ve baba, kendini çocuktan uzak tutmayacak ama çocuğun yapışık olmasına da izin vermeyecek şekilde davranmalıdır.
Detaylı bilgi almak ve uzmanlarımızdan yardım almak için: https://izmirpsikoloji.com/izmir-psikoloji-merkezi/
Henüz yorum yapılmamış, sesinizi aşağıya ekleyin!