Dikkat Eksikliği
Birbirlerinin aynısı gibi duran fakat farklı anlamlara gelen iki kavramdan bahsetmek istiyorum. Dikkat eksikliği ve dağınıklığı ile çalışan izmir pedagog çocuk ergen psikologlarımız için TIKLAYINIZ
Ege Pozitif Psikoloji merkezimizde dehb ile ilgili özel çalışma yapılmakta ve iyi sonuçlar elde edilmektedir. İlk başta aile ile görüşülüp sonra çocuğa moxo testi uygulanmaktadır. Tes sonucuna göre çocuğun dürtüsellik, dikkat ekskikliği, hiperaktivite düzeyi belirlenip soruna göre program oluşturulmaktadır.
Dikkat eksikliği özellikle çocuklarda görülen bir bozukluktur. Okul öncesi dönemde ve okul çağlarındaki çocuklarda tespit edilen ve eksikliğinde belirli davranışları yapmada yoksunluk veya ‘’normal ‘’ standartlara uymayan davranış bozuklukları diyebiliriz. Kişinin davranışlarını kontrol etmesini zorlaştırır. Belli bir konu üzerinde odaklanmasını zorlaştırır ve dikkat süresinin diğer çocuklara göre daha kısa olmasına neden olur. Diğer çocuklara göre aşırı hareketli davranışlar sergilerler.
Dikkat Eksikliği Nedenleri
1-Genetik Faktörler
İlk olarak tabi ki genetik faktörlerden kaynaklı oluşmaktadır. Eğer bir anne ve babada dikkat eksikliği varsa çocuklarında da görülme riski o derece yüksektir. Genetik miras bizim fiziksel görünümümüz dışında karakterimizin de oluşumunda çok etkilidir.
2-Doğum Sırasında
Bazı doğumlarda beyin hasar görebilmektedir. Beynin özellikle dopamin sistemindeki işlevlerin bozulması kişilerde ileri yaşlarda dikkat dağınıklığı yaşamasına neden olur. Beyin doğum sırasında aldığı hasarlar sonucu ki bu hasarlar küçük zararlar olsa bile bazı fonksiyonların yanlış işlemesine neden olabilmektedir.
3- Travmatik Olay
Bir diğer etken ise bireylerin aşırı derecede travmatik olay ve durumlara maruz kalması aşırı derecede travmatik olay yaşaması da bu duruma örnektir. Travmalar sonucunda, kişilerde oluşan psikolojik sorunlar, bir işe odaklanma zorluğuna veya dikkatlerinin hızla dağılmasına neden olur. Tabi birde insanlar yaşlandıkça beyin fonksiyonları yavaşlar ve bazı beyin hücreleri ölür bu da daha çok dikkat dağınıklığı yaşanmasına neden olan başka bir etken olarak karşımıza çıkar.
Yetişkinlerde Dikkat Eksikliği
Bu durum sadece çocuklarda değil, yetişkinlerde de görülür. Peki, yetişkinlerde dikkat eksikliği nasıl anlaşılır?
Bir ilişki içindeyken uzun süre dinlemekte zorlanırlar, çok detaylı konuşmalardan hoşlanmazlar. Aşırı odaklandıklarında ise dışarıdan gelen sesleri duymazlar.
Sürekli işleri ertelerler ve sık sık unutkanlık yaşarlar; örneğin, telefonu veya anahtarı nereye koyduklarını çabucak unuturlar.
Hızlı ve düşünmeden, fevri bir şekilde konuşurlar ve sonrasında bu durumdan pişmanlık duyarlar.
Bu ve buna benzer durumlar yaşanıyorsa erken tanı ve önlemler çok önemlidir.
Eğer aşağıdaki belirtilerin bir kısmı sizde de bulunuyorsa hiperaktive olabiliriz bunları sıralayacak olursak:
-Aceleci sabırsız olmak,
-En ufak şeylere sinirlenmek,
-Tez canlısın lafını etkileşim kurduğumuz kişilerden çok duymak,
-Çok konuşmak,
-Telaşlı olmak, gereksiz panik yapmak
Bu maddelerden biri veya bir kaçı varsa DEHB olabiliriz.
Dikkat Eksikliği Olan Çocukların Benzer Özellikleri
Dikkat eksikliği tanısını koyabilmek için, kişinin günlük hayatını uzun süre inceleriz. Eğer tanıyı koyacağımız kişi bir çocuksa, önce anne-babadan, sonra çocuğun öğretmeninden, yakın arkadaşlarından ve çocuğun kendisinden bilgi alırız.
Ancak şu noktayı vurgulamalıyız: Çoğu çocuk, okul öncesi dönemde dikkatsizlik veya aşırı hareketlilik sergiler. Dikkat eksikliği, okul öncesi dönemde de görülür; ancak kesin tanıyı, çocuk okula başladıktan sonra koyarız. Bunun nedeni, okulun bazı davranışlara sınırlar ve kurallar koymasıdır. Ayrıca, kalabalık bir ortamda dikkat eksikliği tanısını koymak da kolaylaşır.
Tanı konan çocuklar, sınıfta uzun süre oturmakta veya ders sırasında sessiz ve uyumlu bir tavır sergilemekte zorlanır. Öğretmenler, bu tanıyı koymada önemli bir rol oynar. Ancak bazı çocuklar, hiperaktivite belirtisi göstermeden yalnızca dikkat eksikliği yaşar ve bu çocukları fark etmek zor olabilir.
Dikkat eksikliği bulunan çocuklar bir işle meşgul olurken dikkatinin tamamını bu işe veremez, iletişim kurarken karşı tarafı dinlemiyor gibi görünür, uzun süreli zihinsel aktivite gerektiren ders çalışma, kitap okuma gibi işleri yapmakta zorluk çekerler veya bu işleri yapmaktan kaçınırlar. Unutkanlık, dağınıklık, organize olamama gibi özellikler görülür.
Burada şöyle bir gerçek var sevilmeyen bir işle meşgul olmak veya işi yapmak tüm bireylerde isteksizlik ve dikkat eksikliğine neden olur. Ancak dikkat eksikliği tanısı konan bireyler ilgi duyduğu veya sevdiği işle meşgul olurken de dikkatsizlik yaşarlar.
Dikkat Eksikliği Olan Çocuğa Nasıl Davranılmalıdır
-Dikkat eksikliği olan çocuğa karşı öncelikle aşırı derecede sabırlı olmamız gerekir.
-Çocuğa yeni bir şeyler öğretirken defalarca tekrar etmemiz gerekir.
-Arkadaşlarıyla kıyas yapılmaması gerekir.
-Ona kolaylıklar sağlayabilip özgüvenini kazanmasını sağlayabiliriz.
-Ona sürekli destek vermekle özgür bırakmak arasındaki ince çizgiyi kaçırmamak gerekir.
-Ders çalışırken ortamını gözden geçirin. Dikkatini dağıtacak sesleri engelleyin. Masada çok fazla eşya varsa toparlayın.
-Birden fazla komutta bulunmayın unutkanlık içerisine girebilir. Bir tanesini bitirince diğerine geçin.
-Çocuğunuzun kendiliğinden düzenli olmasını beklemeyin siz düzenli olmasına teşvik edin. Eşyalarının yeri belli olsun.
-Çocuğun yapacaklarını ajandaya yazıp oradan hareket etmesini sağlayın böylece daha düzenli bir hayata girebilir.
Bunun gibi davranış tutumlarında bulunursak büyük oranda dikkat eksikliğini gidermiş oluruz.
Dikkat Eksikliği Tedavisi
Öncelikle bir IQ testi yapılır ve dikkat eksikliğinin şiddeti ölçülür buna bağlı olarak da;
- Uyarıcı ilaçlar,
- Bazı antidepresan ilaçlar,
- Psikoterapi ve psikolojik danışmalar,
- Zihinsel sağlık tedavileri.
İlaçlara ön yargılı yaklaşırlar insanlar ama ilaçlar büyümede gerilik yapmaz, kısırlık veya bağımlılık yapmaz. 6 yaşından itibaren her yaşta kullanılabilir.
Ancak başka alternatif yöntemlerde vardır bunlardan en etkili olanlar oyun terapisi, emdr terapisi, vb.
- Yoga ve meditasyon
- Takviye veya vitamin almak
- Sağlıklı ve dengeli beslenmek.
Dikkat Dağınıklığı
Dikkat dağınıklığını, bir işle uğraşırken dikkatin dağılması ve konsantrasyonu sağlamada yetersizlik olarak tanımlarız.
Kişinin dikkat dağınıklığı, o günkü uyku düzenine, stresine ve yaşadığı duygu durumuna göre değişir.
Dikkat eksikliğini test ettiğimizde sonuçlar her zaman aynı çıkar; ancak dikkat dağınıklığında sonuçlar, kişinin sosyal, fiziksel ve duygusal durumuna bağlı olarak değişir.
Dikkat Dağınıklığı Belirtileri
Çocuklarda dikkat dağınıklığı belirtileri sevmediği derslerde daha çok kendini gösterir. Motivasyonunu sağlamada daha çok zorluk çeker.
Dış uyarılara karşı çok hassaslardır. Dikkat gerektiren örneğin kitap okuma veya ders çalışma gibi aktiviteleri gerçekleştirirken konsantre olamayıp tam anlayamamak, tekrar okumak veya dinlemek zorunda kalmak
Bir işle meşgul olurken dışarıdan gelen önemsiz seslere karşı çok hassaslardır, hemen dikkatleri dağılabilir.
Yetişkinlerde ise bazı işlere odaklanamama, verimli olamama gibi belirtiler gösterir.
Dikkat Dağınıklığı Tedavisi
Dikkat dağınıklığı daha çok ilaçsız tedavi edilmektedir. Önemli bir bölümünü, kişiyi düzenli uykuya, dengeli beslenmeye, spor yapmaya ve B12, Omega-3 gibi vitaminleri almaya teşvik ederek tedavi edebiliriz.
Ya da dikkat odaklı egzersizler yapmak da katkı sağlar bu bağlamda.
Dikkat Dağınıklığı Tanısı Olan Çocuklarda Ne Yapılabilir?
Eğer dikkat dağınıklığı yaşayan bir çocuğumuz varsa ya da tanıdığımız örneğin bir gazetede belli bir harf veya kelime seçilerek bunların bulup işaretlemesini isteyebiliriz. Ya da dün ne giydiğini bir hafta önce ne aynı bugün nerde ne yaptığını veya ne yediğini sordurarak bireyin sürekli bir uyanıklık halinde ve dikkatini toplamasına fayda sağlayacak aktivitelerde bulunabiliriz.
Pedagog & Çocuk Ergen Uzman
Beril Özsoy hk. yorumlar için tıklayınız
Psikolojik Danışman & Emdr Terapisti
Henüz yorum yapılmamış, sesinizi aşağıya ekleyin!